[Biz], pek çok farklı kaynakta Yevgeni Zamyatin'in 1921'de kaleme aldığı ütopya-kurgu eserine atıf yapar. Ancak mevcut künye bilgilerinde yazar, yayınevi ve ISBN gibi temel tanıtım unsurları belirtilmediği için, aşağıdaki değerlendirme bilinen çerçevesiyle hazırlanmıştır.

Roman, sayılar ve matematiksel kesinlik üzerine kurulu bir toplumda geçer. Tekerlek adı verilen bireyler, cam duvarlar arkasında, önceden belirlenmiş saatlerde yaşayarak her gün aynı rutin içinde hareket eder. Baş karakter D-503, bu düzene ikna olmuş bir mühendistir ta ki hayatınaressesi I-330 ile tanışana kadar. Bu tanışma, onun sorgulamasız kabul ettiği dünyayı sorgulamaya başlamasının kapısını açar. Anlatı, D-503'ün günlükleri biçiminde ilerler; böylece okur, hem sistemin işleyişine hem de bir bireyin bu düzende açılan çatlaklara nasıl tepki verdiğine tanıklık eder.

Yazarın Anlatımı​

Zamyatin, bilim-kurgu ve distopya türlerinin temel taşlarından birini oluştururken didaktik bir ton yerine iç monologların sarsıcı gücünden yararlanır. D-503'ün sesi başlangıçta yapılandırılmış ve mesafelidir; ancak I-330 ile olan ilişkisi derinleştikçe anlatıda bir çözülme başlar. Yazar, duyguları soyut kavramlarla ifade etme zorluğunu karakterin iç dünyasına yansıtarak, bireysel duyarlılığın matematiksel düzene nasıl direndiğini gösterir. Dil, soğuk ve hesaplayıcı bir toplumun gündelik konuşmasını yansıtırken, karakterin iç çatışmaları bu dilin sınırlarını zorlayan bir gerilim yaratır.

Kitabın Türü ve Yapısı​

[Biz], distopya türünün öncü yapıtlarından biri olarak sınıflandırılır. Yapı, gazete yazılarından şifreli notlara, şiirlerden mülakat metinlerine uzanan bir çeşitlilik gösterir ve bu çok seslilik, tek sesli bir toplumun iç çelişkilerini görünür kılar. Roman, George Orwell ve Aldous Huxley gibi sonraki distopya yazarlarını doğrudan etkilemiştir.

Okura Sunduğu Deneyim​

[Biz], okuyucuyu rasyonel düzenin vaat ettiği huzurdan çok, bireysel özgürlüğün kaçınılmaz sorularına çeker. Sistem, sorunsuz işleyen bir makine olarak sunulur; sorun, makinenin içindeki insanın duygu ve isyanıdır. Bu gerilim, günümüz toplumlarının teknolojik kontrol ve bireysellik arasındaki dengesizliğine ilişkin soruları yeniden düşündürür.

Genel Değerlendirme​

[Biz], yüz yılı aşkın süredir okunan klasikler arasında yer almasını, yalnızca tarihsel önemine değil, içerdiği soruların evrenselliğine borçludur. Başlangıçta yabancı gelebilecek kurgusal dünyası, özgürlük, bireysellik ve toplumsal düzen arasındaki gerilimi derinlemesine işlemesiyle bugün hâlâ geçerliliğini korur.