E-kitap
Bu Defa Prenses Kendini Kurtarıyor
Yazar: Amanda Lovelace
Kitap Özeti:
Başlığın kendisi bir manifesto niteliği taşıyor: "Bu Defa Prenses Kendini Kurtarıyor." Klasik masallardaki prenseslerin pasif kurtarılmayı bekleyen figürler olmasına karşı çıkan bu tür anlatılar, yetişkin edebiyatından çocuk kitaplarına kadar geniş bir yelpazede karşımıza çıkmaktadır. Mevcut künye bilgilerine göre yazar ve yayınevi bilinmediğinden, değerlendirmemizi büyük ölçüde başlık ve bu tür anlatıların bilinen geleneği üzerinden yapmamız gerekmektedir.
Başlıktan yola çıkarak, eserin bir yeniden yazım (retelling) geleneğine ait olduğu anlaşılmaktadır. Geleneksel peri masallarının cinsiyet kodlarını sorgulayan, prenses figürünü edilgenlikten kurtarıp özne haline getiren bu tür eserler, son yıllarda hem edebiyat hem de sinemada oldukça verimli bir alan oluşturmuştur. "Bu Defa" ifadesi, bilinen bir hikâyenin farklı bir sonla yeniden anlatıldığına işaret ederken, "kendini kurtarıyor" ifadesi bireysel ajansiye ve öz-belirleme kapasitesine yapılan vurguyu netleştirmektedir.
Bu tür anlatılarda yazarlar genellikle iki yoldan birini seçer: Ya orijinal masalın dilsel dokusunu koruyarak ironik bir mesafe yaratır ya da çağdaş, doğrudan ve sade bir anlatım dili kullanarak hikâyeyi bugüne taşır. Başlığın çağrıştırdığı ton, muhtemelen mizahi öğeler barındıran, bilgece ama mesafesi koruyan bir yaklaşımı işaret etmektedir. Yazar, klişeleşmiş masal kalıplarını bilinçli biçimde kullanarak okuyucuyu tanıdık ama dönüştürülmüş bir dünyaya davet edecektir.
Eser, büyük olasılıkla çocuk edebiyatı veya gençlik romanı kategorisinde konumlanmaktadır. Bu tür feminist masal yeniden yazımları, hedef kitlesine cinsiyet eşitliği kavramlarını didaktik olmadan, hikâyenin içinde eriterek sunma amacı taşır. Yapı açısından, klasik masalın üç bölümlü yapısını (çatışma, doruk, çözüm) kullanması beklenebilir; ancak kahramanın eylemselliği ve pasif bekleme motifi bu yapının içini dolduran temel malzeme olacaktır.
Okuyucu, bu kitapta tanıdık bir dünya ile karşılaşır ancak o dünyanın kurallarının farklı işlediğini görür. Özellikle küçük okurlar için bu tür anlatılar, "kurtarılmayı beklemek" ile "kendini kurtarmak" arasındaki farkı somutlaştırarak güçlendirici bir okuma deneyimi sunabilir. Yetişkin okurlar için ise masal anlatılarındaki cinsiyet kodlarının eleştirel bir yeniden değerlendirmesi niteliği taşıyabilir.
Mevcut bilgiler sınırlı olduğundan, eserin tam olarak nasıl bir anlatı stratejisi izlediğini ve kalıcı bir izlenim bırakıp bırakmayacağını kesin olarak söylemek mümkün değildir. Ancak başlığın taşıdığı ironik mesafe ve bilinçli seçim, en azından niyet bakımından ilgi çekici bir okuma vaat etmektedir. Bu tür kitapların değeri büyük ölçüde anlatının kalitesine, mizahın yerinde kullanımına ve mesajın zorlama hissi vermeden aktarılmasına bağlıdır; bu boyutları değerlendirebilmek için kitabın içeriğine doğrudan erişim gerekmektedir.
Başlıktan yola çıkarak, eserin bir yeniden yazım (retelling) geleneğine ait olduğu anlaşılmaktadır. Geleneksel peri masallarının cinsiyet kodlarını sorgulayan, prenses figürünü edilgenlikten kurtarıp özne haline getiren bu tür eserler, son yıllarda hem edebiyat hem de sinemada oldukça verimli bir alan oluşturmuştur. "Bu Defa" ifadesi, bilinen bir hikâyenin farklı bir sonla yeniden anlatıldığına işaret ederken, "kendini kurtarıyor" ifadesi bireysel ajansiye ve öz-belirleme kapasitesine yapılan vurguyu netleştirmektedir.
Yazarın Anlatımı
Bu tür anlatılarda yazarlar genellikle iki yoldan birini seçer: Ya orijinal masalın dilsel dokusunu koruyarak ironik bir mesafe yaratır ya da çağdaş, doğrudan ve sade bir anlatım dili kullanarak hikâyeyi bugüne taşır. Başlığın çağrıştırdığı ton, muhtemelen mizahi öğeler barındıran, bilgece ama mesafesi koruyan bir yaklaşımı işaret etmektedir. Yazar, klişeleşmiş masal kalıplarını bilinçli biçimde kullanarak okuyucuyu tanıdık ama dönüştürülmüş bir dünyaya davet edecektir.
Kitabın Türü ve Yapısı
Eser, büyük olasılıkla çocuk edebiyatı veya gençlik romanı kategorisinde konumlanmaktadır. Bu tür feminist masal yeniden yazımları, hedef kitlesine cinsiyet eşitliği kavramlarını didaktik olmadan, hikâyenin içinde eriterek sunma amacı taşır. Yapı açısından, klasik masalın üç bölümlü yapısını (çatışma, doruk, çözüm) kullanması beklenebilir; ancak kahramanın eylemselliği ve pasif bekleme motifi bu yapının içini dolduran temel malzeme olacaktır.
Okura Sunduğu Deneyim
Okuyucu, bu kitapta tanıdık bir dünya ile karşılaşır ancak o dünyanın kurallarının farklı işlediğini görür. Özellikle küçük okurlar için bu tür anlatılar, "kurtarılmayı beklemek" ile "kendini kurtarmak" arasındaki farkı somutlaştırarak güçlendirici bir okuma deneyimi sunabilir. Yetişkin okurlar için ise masal anlatılarındaki cinsiyet kodlarının eleştirel bir yeniden değerlendirmesi niteliği taşıyabilir.
Genel Değerlendirme
Mevcut bilgiler sınırlı olduğundan, eserin tam olarak nasıl bir anlatı stratejisi izlediğini ve kalıcı bir izlenim bırakıp bırakmayacağını kesin olarak söylemek mümkün değildir. Ancak başlığın taşıdığı ironik mesafe ve bilinçli seçim, en azından niyet bakımından ilgi çekici bir okuma vaat etmektedir. Bu tür kitapların değeri büyük ölçüde anlatının kalitesine, mizahın yerinde kullanımına ve mesajın zorlama hissi vermeden aktarılmasına bağlıdır; bu boyutları değerlendirebilmek için kitabın içeriğine doğrudan erişim gerekmektedir.
Kitap Detayları:
-
Kitap adı
Bu Defa Prenses Kendini Kurtarıyor -
Kitap yazarı
Amanda Lovelace -
ISBN
9786052997406 -
Yayıncı
Pegasus Yayınları -
Yayın tarihi
2019 -
Sayfa sayısı
208 Sayfa -
Okuma süresi
104 Dakika