Hazar Sözlüğü, adından da anlaşılacağı üzere sözlük formunda kurgulanmış bir roman denemesidir. Geleneksel anlatı yapısından tamamen koparak ansiklopedi düzeniyle ilerleyen metin, her bir maddeyi farklı bir bakış açısıyla yorumlayarak okuyucuyu sürekli bir seçim yapmaya zorlar. Bu yapı, romanın tek bir doğrusal hikâye sunmak yerine çoğul okumalara açık bir metin olarak tasarlandığını gösterir.

Mevcut künye bilgilerine göre eser, Balkan coğrafyasının kültürel katmanlarını, farklı inanç sistemlerinin karşılaşma noktalarını ve kimlik meselesini sözlük formatının sunduğu parçalı ama derin bakışla ele almaktadır. Her madde birbirinden bağımsız gibi görünse de bu parçalar bir araya geldiğinde tutarlı bir dünya görüşüne ulaşır.

Yazarın Anlatımı​

Eserde anlatı, sıradan bir sözlükten beklenecek nesnellikten özenle uzak durur. Bunun yerine her madde, sanki gerçekten yaşanmış bir olayı aktarıyormuş gibi yazılmıştır. Tarihsel referanslar, efsanevi öğeler ve kişisel anekdotlar iç içe geçer. Bu yaklaşım, okuyucuyu sürekli olarak metnin gerçeklik iddiası konusunda tereddütte bırakır. Anlatının bu çok sesli yapısı, tek bir hakikatin olmadığı fikrini pekiştirir. Dil kullanımı zaman zaman şiirsel bir yoğunluk taşırken zaman zaman da ansiklopedik bir soğukkanlılığa kayar.

Kitabın Türü ve Yapısı​

Eser, postmodern roman geleneğinin en cesur örneklerinden biri olarak değerlendirilebilir. Sözlük formu, yalnızca bir kurgu aracı olmaktan öteye geçerek eserin temel argümanının ta kendisi haline gelir. Okuyucu, hangi maddeyi okuyacağına kendisi karar vererek metnin yazarlığına ortak olur. Bu yapı, eseri hem edebî bir deneyim hem de kavramsal bir çalışma haline getirir.

Okura Sunduğu Deneyim​

Kitabı okumak, geleneksel bir roman okuma pratiğinden farklı bir zihinsel çaba gerektirir. Sözlükte gezinir gibi ilerlemek, bazı okurlar için yabancılaştırıcı olabilir. Ancak bu formu benimseyen okur için derin bir keşif deneyimi sunar. Her madde, üzerinden geçildiğinde yeni bağlantılar kurulabilecek bir labirent görevi görür. Dönem, karakter ve olay örgüsü hakkında net bir bilgi beklemek yerine, parçalı ve çok katmanlı bir anlatıyla yüzleşmeyi kabul etmek gerekir.

Genel Değerlendirme​

Mevcut künye bilgilerine göre Hazar Sözlüğü, edebiyatı biçimsel olarak yeniden düşünmek isteyen okurlar için önemli bir metin olarak durmaktadır. Geleneksel anlatı beklentisi olan okur için zorlayıcı olabilecek yapısı, form ile içerik arasındaki sınırı sorgulaması bakımından değerli bir deneyim sunar. Eserin sunduğu çoklu okuma olanağı, her okuyuşta farklı katmanların açığa çıkmasını sağlar.