Kazım Karabekir'in kaleme aldığı bu eser, Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyet'in ilk yıllarına uzanan geniş bir tarihsel perspektifi bireysel deneyimler ve askeri gözlemler üzerinden aktaran anı türünde bir çalışmadır. Mevcut künye bilgilerine göre eser, Karabekir'in kendi hatıratlarına, günlüklerine ve resmî yazışmalarına dayanmakta olup dönemin siyasi ve askeri gelişmelerini doğrudan içinde yaşamış bir subayın penceresinden okuyucuya sunmaktadır.

Eserin merkezine Birinci Dünya Savaşı dönemi, Kurtuluş Savaşı süreci ve cumhuriyetin kuruluş yıllarına ait anılar yerleşmektedir. Karabekir, bu dönemleri yalnızca askeri operasyonlar açısından değil, dönemin ruhunu, toplumsal dinamiklerini ve karar alma süreçlerinin arka planını da aktararak daha bütünlüklü bir tablo çizmektedir.

Yazarın Anlatımı​

Karabekir'in anlatım dili, askeri bir eğitimden gelen disiplinli ve düzenli bir yapı izlemektedir. Olayları kronolojik bir çerçeve içinde aktaran yazar, kişisel izlenimlerini tarihsel belgelerle destekleyerek anlatısına nesnellik katmaya çalışmaktadır. Dönemin diğer önemli şahsiyetleriyle ilişkileri, yaşanan çatışmaların sebepleri ve sonuçları hakkında doğrudan bilgi sunması, eseri tarih okurları için değerli kılmaktadır. Bununla birlikte, anlatının resmi ve mesafeli tonda ilerlemesi, okuyucunun duygusal bağ kurmasını zorlaştırabilmektedir. Karabekir, olayları özetleyip geçtiğinde detayların derinliği zaman zaman kaybolabilmektedir.

Kitabın Türü ve Yapısı​

Eser, anı/hatırat türünde bir tarihsel inceleme niteliği taşımaktadır. Bilinen çerçevesiyle, günlük formatına sadık kalmaksızın kronolojik bir düzen içinde kaleme alınmış olup bölümler genellikle belirli dönemleri veya olayları kapsamaktadır. Metnin yapısı, akademik düzeyde bir tarihsel kaynak olarak değerlendirilebilecek düzeydedir; ancak konunun genişliği nedeniyle bazı bölümlerde derinlik kazanırken bazılarında yüzeysel kalma durumu söz konusudur.

Okura Sunduğu Deneyim​

Karabekir'in kaleminden okuyucu, dönemin en zorlu askeri ve siyasi süreçlerine tanıklık etme fırsatı bulmaktadır. Özellikle Doğu Cephesi'ndeki faaliyetleri, Ermeni meselesi, Kurtuluş Savaşı'nın organizasyonel boyutları ve TBMM'nin kuruluş sürecine ilişkin aktarımlar, dönem hakkında birincil kaynak niteliği taşımaktadır. Ancak eserin akademik ve resmi ağırlıklı dili, genel okur için zaman zaman ağır kalabilmektedir.

Genel Değerlendirme​

Bu çalışma, cumhuriyet tarihimizin askeri ve siyasi boyutlarını doğrudan aktörlüğünü yapmış bir ismin ağzından takip etmek isteyen okurlar için önemli bir kaynak sunmaktadır. Metnin dili ve yapısı itibarıyla akademik çevrelere hitap etmekle birlikte, tarihe meraklı genel okur da belirli bölümlerde değerli bilgiler edinecektir. Eserin güçlü yanı, birinci elden aktarım olması ve dönemin resmi belgelerine referanslar içermesidir. Sınırlı kaldığı nokta ise kişisel duygu ve düşüncelerin daha az yansıtılmış olması ve anlatının zaman zaman kronolojik bir rapor formatına kaymasıdır.