Pasaklı Tanrıça, Türk edebiyatının erken dönem sinema tarihiyle kesişen yaşam öykülerinden birini ele alan kurgusal bir roman. Ayşe Kulin'in kaleme aldığı bu eser, erken Cumhuriyet döneminin renkli ama bir o kadar da karmaşık kültürel ortamını, sinema dünyasının gölgeli yüzünü ve bir kadın sanatçının toplumsal baskılar karşısındaki varoluş mücadelesini konu ediniyor. Roman, baş karakter Şükriye Dayı'nın hayatı ekseninde ilerlerken, dönemin İstanbul'unda geçen olaylarla zenginleşiyor.

Ayşe Kulin, bu eserinde tarihsel gerçeklikle kurguyu ustaca iç içe geçiriyor. Yazarın anlatım dili, dönemi yansıtması açısından özenle işlenmiş; çağdaş bir akıcılıkla yazılmış olmasına rağmen, dönemin atmosferini yakalayan bir dil kullanıyor. Tempo açısından inişli çıkışlı bir yapı izleyen roman, merak duygusunu canlı tutarken bazı bölümlerde derinleşmeye, bazı bölümlerde ise hızlanmaya gidiyor. Karakter işlemede özellikle baş karakterin iç çatışmaları, toplumsal konumunun getirdiği çelişkiler ve sanatçı kimliğiyle kadın kimliği arasındaki gerilim ustalıkla işlenmiş.

Roman, biyografik kurgu türünde konumlanıyor. Yapı olarak dönem panoraması çizme kaygısı taşıyan eser, bireysel bir yaşam öyküsünden yola çıkarak toplumsal bir tablo sunuyor. Anlatıcı seçimi açısından üçüncü tekil şahıs kullanılması, karakterler arasındaki mesafeyi korurken aynı zamanda dönemin eleştirel bir gözle değerlendirilmesine olanak tanıyor. Romanın zaman çizelgesi, erken Cumhuriyet döneminden başlayarak belirli bir tarihsel süreci kapsıyor ve bu dönemin sinema tarihi açısından önemli bir kesit sunuyor.

Okura sunduğu deneyim açısından eser, tarihsel bir okuma keyfi vaat ediyor. Dönemin İstanbul'unun mekânsal ve toplumsal dokusu, sayfalar arasında hissediliyor. Ancak romanın kurgu ile gerçeklik arasındaki sınırın zaman zaman belirsizleştiği bölümleri, okuyucuyu eleştirel bir mesafe almaya davet ediyor. Eserde ele alınan kadın kimliği, toplumsal baskılar ve sanatçının konumu gibi temalar, güncelliğini koruyor.

Romanın güçlü yönleri arasında dönem atmosferinin başarılı kurgulanması, karakterlerin çok boyutluluğu ve tarihsel malzemenin etkili kullanımı sayılabilir. Sınırlı kalabilecek yönleri ise bazı yan karakterlerin yeterince derinleştirilmemesi ve olay örgüsünün zaman zaman yavaşlaması olarak değerlendirilebilir. Genel olarak Pasaklı Tanrıça, Türk edebiyatında sinema tarihini konu alan ender eserlerden biri olma niteliğini taşıyor.