Ayla Kutlu'nun Zaman da eskir adlı romanı, zamanın geçişini ve insan hafızasının sınırlarını sorgulayan, içe dönük bir anlatı olarak dikkat çeker. Kitap, kadın bir karakterin geçmişle present arasındaki gerilimli ilişkisini merkeze alarak göç, yalnızlık ve aidiyet meselelerini işler.

Yazarın Anlatımı​

Ayla Kutlu, bu romanda alışık olduğumuz sade ve duru üslubunu sürdürürken, zaman kavramını hem literally hem de mecazi anlamda ele alır. Anlatı, doğrusal bir kronoloji yerine çağrışımlara ve imgelerin akışına dayanır; bu da metne şiirsel bir nitelik kazandırır. Kutlu'nun karakter inşası derinden gelişmez; kadın figürünün iç dünyasına odaklanılırken çevresindeki ilişkiler ve nesneler genellikle atmosferi oluşturan unsurlar olarak kalır. dil kullanımında durgunluk ve hüzn egemendir; diyaloglar seyrek tutulmuş, anlatıcının sesi ağırlıklı biçimde lirik bir ton taşır. Tempo, olay örgüsünden çok duyumsal bir akışa yaslanır ve bu durum romanın belirli bir okur kitlesine hitap etmesini sağlar.

Kitabın Türü ve Yapısı​

Zaman da eskir, edebi kurgu kategorisinde değerlendirilebilecek bir romandır. Yapı olarak geleneksel bir olay örgüsü yerine, zamanın göreceli doğasını ve hafızanın seçiciliğini ön plana çıkaran bir anlatı mimarisi benimsenmiştir. Roman, belirli bir dönem veya mekân bağlamına sıkı sıkıya bağlı değildir; bu belirsizlik, metnin evrensel bir zaman deneyimine işaret etmesini sağlar. Kutlu'nun kadın yazarlık perspektifi, anlatının her satırında hissedilir; erkek karakterler genellikle çevresel figürler olarak konumlandırılmıştır.

Okura Sunduğu Deneyim​

Kitap, hızlı bir okuma vaat etmez. Dikkatli ve sabırlı bir okuryorum talep eder; çünkü anlatı, büyük olaylar yerine küçük detayların ve iç tepkilerin birikiminden anlam üretir. Zaman da eskir, varoluşsal sorgulamaları seven, psikolojik derinliğe sahip kurguları tercih eden okurlara hitap eder. Melankolik bir atmosfer hâkimdir; bu atmosfer yazarm doğrudan bir karanlık olarak nitelendirilmesinden çok, zamanın geçişine ilişkin edilgen bir kabulden kaynaklanır. Romanın sonuna doğru belirli bir çözünürlük beklemek gerçekçi olmayabilir; Kutlu, sonuçsuzluğu bilinçli bir tercih olarak kullanır.

Genel Değerlendirme​

Ayla Kutlu, Zaman da eskir ile modern Türk edebiyatının içe dönük anlatı geleneğine katkıda bulunur. Eserin güçlü yönü, dilsel farkındalığı ve zaman meselesini sıradan bir klişe olmaktan çıkararak somut bir deneyim olarak aktarmasıdır. Ancak roman, geniş bir okur kitlesine ulaşmakta zorlanabilir; çünkü geleneksel kurgu beklentilerini karşılamaz ve yavaş bir tempoya sahiptir. Edebiyatseverlerin ve yazarm diğer eserlerini tanıyanların takip etmesi gereken bir çalışma olarak değerlendirilebilir; ancak yeni başlayan okurlar için giriş niteliği taşıyan bir kitap değildir.